สำนักงานกิจการยุติธรรมแนะนำ 5 ขั้นตอน: ถ่ายสำเนาเฉพาะด้านหน้าบัตรประชาชน ขีดเส้นทแยง 2 เส้นโดยไม่ทับข้อมูลบนบัตร เขียนวัตถุประสงค์แล้วปิดท้ายด้วย # หรือ * เขียน “สำเนาถูกต้อง” พร้อมลงลายมือชื่อ และลงวันที่ ถ้าสำเนาเป็นไฟล์ที่ต้องส่งทางแชตหรืออีเมล เครื่องมือในหน้านี้จะขีดเส้น 2 เส้นคร่อมสำเนา แล้วเขียน “สำเนาถูกต้อง ใช้สำหรับ … เท่านั้น” ระหว่างเครื่องหมาย # พร้อมวันที่วันนี้ไว้ระหว่างเส้น ในเบราว์เซอร์ของคุณเอง ไม่ต้องอัปโหลด
วิธีใช้
- เลือกรูปถ่าย ภาพสแกน หรือ PDF ของบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน ใบขับขี่ หรือหนังสือเดินทาง สำหรับบัตรประชาชนให้ใช้เฉพาะด้านหน้า ไม่ต้องแตะ “เพิ่มด้านหลัง” รูปที่ถ่ายวางบนโต๊ะจะถูกครอบตัดตามขอบเอกสารและจัดให้ตรงโดยอัตโนมัติ ถ้ารูปตะแคงอยู่ ให้ใช้ “หมุน” เหนือภาพตัวอย่าง
- ช่อง “ข้อความ” มีข้อความ “สำเนาถูกต้อง ใช้สำหรับ … เท่านั้น” รออยู่แล้ว แตะช่องแล้วพิมพ์วัตถุประสงค์แทนจุดสามจุด เช่น “สมัครงานบริษัท Acme” หรือลบทั้งหมดแล้วพิมพ์ข้อความของคุณเอง ภาพตัวอย่างจะเปลี่ยนตามที่พิมพ์ และวันที่วันนี้จะถูกใส่ให้เอง ใต้ช่อง “รูปแบบ” เริ่มต้นที่ “ขีดคร่อม”: เส้นตรง 2 เส้นพาดผ่านกลางสำเนา มีข้อความระหว่างเครื่องหมาย # และวันที่อยู่ระหว่างเส้น ถ้าเลือก “ลายน้ำ” ข้อความจะพาดตัวใหญ่ทั่วทั้งสำเนา และแถบ “ความเข้ม” จะทำให้ลายน้ำบางลงหรือเข้มขึ้น เริ่มต้นที่ “สมดุล”
- แตะ “ดาวน์โหลด” สำเนาจะถูกบันทึกไว้ในอุปกรณ์ของคุณ บน iPhone อยู่ในแอปไฟล์ ในโฟลเดอร์รายการดาวน์โหลด เส้นขีดคร่อมหรือลายน้ำจะรวมเป็นเนื้อเดียวกับภาพ และตำแหน่งที่ตั้งที่กล้องบันทึกไว้จะถูกลบออก
วิธีเซ็นสำเนาถูกต้องตามคำแนะนำของสำนักงานกิจการยุติธรรม
สำนักงานกิจการยุติธรรมแนะนำ 5 ขั้นตอนสำหรับสำเนาบัตรประชาชนที่ต้องให้ผู้อื่น:
- ถ่ายสำเนาเฉพาะด้านหน้าของบัตรประชาชน ไม่จำเป็นต้องถ่ายด้านหลัง
- ขีดเส้นทแยงมุม 2 เส้นคร่อมสำเนา โดยระวังอย่าให้ทับข้อมูลบนหน้าบัตร
- เขียนวัตถุประสงค์การใช้งานให้ชัดเจน เช่น “ใช้เพื่อ…” แล้วใส่เครื่องหมาย # หรือ * ปิดท้ายข้อความ เพื่อไม่ให้ใครเติมข้อความต่อได้
- เขียนคำว่า “สำเนาถูกต้อง” แล้วลงลายมือชื่อกำกับ
- ลงวันที่ให้ชัดเจน
กรุงศรีให้รายละเอียดเพิ่มว่า ให้เขียนวัตถุประสงค์ไว้ระหว่างเส้นที่ขีดคร่อม หลีกเลี่ยงการขีดทับใบหน้า และเซ็นชื่อทับบางส่วนของสำเนา แต่ไม่ทับข้อมูลสำคัญอย่างรูปถ่ายหรือเลขบัตรประชาชน ลายเซ็นที่อยู่ในที่ว่างใต้บัตรถูกตัดไปแปะบนเอกสารอื่นได้ สำเนาที่ไม่ระบุวัตถุประสงค์ก็เหมือนเอกสารเปล่าที่นำไปใช้ทำธุรกรรมอะไรก็ได้ และสำเนาที่ไม่ลงวันที่ก็ไม่มีวันหมดอายุ ห้ามใช้ปากกาที่ลบได้
สำเนาทะเบียนบ้านใช้วิธีเดียวกัน กรุงศรีแนะนำให้ขีดคร่อมหน้าที่มีชื่อและนามสกุลของคุณ และถ้าเอกสารมีหลายหน้า ให้พิจารณาเซ็นกำกับทุกหน้า
ทำไมถ่ายเฉพาะด้านหน้า
Thai PBS รายงานว่ากระทรวงมหาดไทยมีหนังสือลงวันที่ 22 มีนาคม 2556 ให้หน่วยงานราชการถ่ายสำเนาบัตรประชาชนแบบสมาร์ทการ์ดเฉพาะด้านหน้า เพราะด้านหน้ามีเลขประจำตัว 13 หลักและข้อมูลครบถ้วนอยู่แล้ว ด้านหลังมีเลข Laser ID ซึ่งเป็นเลขควบคุมของบัตรแต่ละใบ หน่วยงานรัฐและสถาบันการเงินใช้เลขนี้คู่กับเลข 13 หลักเพื่อยืนยันตัวตนทางออนไลน์ หากหลุดไปพร้อมกัน Thai PBS เปรียบว่าเหมือนเลขบัตรเครดิตหลุดไปพร้อมรหัส CVV
ถ้ามีผู้ยืนยันว่าต้องการด้านหลังจริง ๆ อย่างน้อยให้ปิดเลข Laser ID ไว้ ในเครื่องมือนี้ ให้แตะ “เบลอ” เหนือภาพตัวอย่างแล้วลากกล่องทับเลขนั้นก่อนดาวน์โหลด กล่องจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพและเอาออกจากไฟล์ที่ดาวน์โหลดไม่ได้
เครื่องมือนี้ขีดคร่อมแทนปากกา
เมื่อสำเนาเป็นรูปถ่ายหรือ PDF ที่ต้องส่งทาง LINE หรืออีเมล ปากกาเขียนลงไปไม่ได้ เครื่องมือนี้จึงขีดคร่อมให้แบบเดียวกับในภาพตัวอย่างของสำนักงานกิจการยุติธรรม: เส้นตรง 2 เส้นพาดผ่านกลางสำเนา และระหว่างเส้นคือ “สำเนาถูกต้อง ใช้สำหรับ … เท่านั้น” ปิดหัวท้ายด้วย # ตามด้วยวันที่ ด้วยหมึกสีม่วงที่แยกออกจากตัวอักษรสีดำบนบัตรได้ชัด บนกระดาษ คำว่า “สำเนาถูกต้อง” มักเขียนแยกไว้ข้างลายมือชื่อ เครื่องมือนี้เขียนรวมไว้ในบรรทัดเดียวกับวัตถุประสงค์ แบบที่ไทยรัฐให้ไว้ว่า “สำเนาถูกต้อง สำหรับ … เท่านั้น” ถ้าเลือกรูปแบบ “ลายน้ำ” ข้อความหลักจะอยู่ตรงกลางตัวใหญ่ และซ้ำอีกครั้งพร้อมวันที่เป็นตัวอักษรเล็กไปตามเส้นคลื่นทั่วทั้งหน้า ทั้งสองแบบไม่ได้แปะเป็นชั้นบนภาพ แต่รวมเป็นเนื้อเดียวกับพิกเซล
บนบัตรประชาชน เส้นขีดคร่อมพาดผ่านชื่อและวันเกิดแบบในภาพตัวอย่าง ไม่ผ่านเลขประจำตัว 13 หลักและไม่ทับใบหน้า หมึกสีม่วงทำให้ตัวอักษรบนบัตรยังอ่านได้ ตรวจดูภาพตัวอย่างก่อนดาวน์โหลด ข้อความบรรทัดเดียวที่มุมว่างของภาพไม่บังอะไรก็จริง แต่ก็ถูกครอบตัดทิ้งได้ง่าย เหตุผลเดียวกับที่ไม่ควรเซ็นชื่อในที่ว่าง ส่วนเส้นที่พาดผ่านกลางบัตรตัดออกไม่ได้โดยไม่เสียตัวบัตรไปด้วย ถ้าอยากให้ข้อความอยู่ทั่วทั้งหน้า ให้เลือก “ลายน้ำ” ซึ่งโปร่งแสง และถ้ามีตัวเลขใดอ่านยาก ให้เลื่อน “ความเข้ม” ไปที่ “บางเบา”
สิ่งที่เครื่องมือนี้ทำแทนไม่ได้คือลายมือชื่อของคุณ ถ้าผู้รับต้องการลายเซ็น ให้พิมพ์สำเนาออกมาแล้วเซ็นทับบางส่วนของบัตรด้วยปากกา หรือบน iPhone ให้เปิดสำเนาในแอปที่รองรับ เช่น ไฟล์หรือรูปภาพ แตะ “ทำเครื่องหมาย” แตะปุ่มเพิ่ม แล้วแตะ “ลายเซ็น” จากนั้นลากลายเซ็นไปวางทับบางส่วนของบัตร โดยไม่ทับรูปถ่ายหรือเลขบัตร
เขียนอะไรสำหรับผู้รับแต่ละแบบ
เขียนให้สั้น บอกว่าใช้เพื่ออะไรและให้ใคร วันที่เครื่องมือใส่ให้เอง:
- สมัครงาน: ชื่อบริษัท เช่น “สมัครงานบริษัท Acme”
- เปิดบัญชีหรือสมัครบัตรเครดิต: ชื่อธนาคารและบริการ เช่น “สมัครบัตรเครดิตธนาคาร Acme”
- เช่าห้อง คอนโด หรือรถ: ชื่อผู้ให้เช่าหรือโครงการ เช่น “เช่าห้องพัก Acme Residence”
- สมัครบริการหรือยืนยันตัวตนออนไลน์: ชื่อบริการ เช่น “ยืนยันตัวตนกับ Acme Pay” ถ้าแอปถ่ายรูปบัตรผ่านกล้องโดยตรง ไฟล์จะไม่ผ่านเครื่องมือนี้ ตรวจให้แน่ใจว่าเป็นแอปของผู้ให้บริการจริง เพราะ Thai PBS เตือนเรื่องเว็บและแอปปลอมที่ขอข้อมูลบัตร
- ค้ำประกัน: ชื่อผู้กู้และสัญญา เช่น “ค้ำประกันเงินกู้ของ Acme”
- คนที่คุณไม่รู้จักในการซื้อขายออนไลน์: อย่าส่ง สำนักงานตำรวจแห่งชาติเตือนว่ามิจฉาชีพนำสำเนาบัตรประชาชนไปปลอมลายมือชื่อ แล้วใช้กระทำความผิดหรือหลอกลวงผู้อื่น
ข้อมูลที่ผู้รับไม่ต้องใช้ ปิดได้ในเครื่องมือเดียวกัน: แตะ “เบลอ” เหนือภาพตัวอย่างแล้วลากกล่องทับข้อมูลนั้นก่อนดาวน์โหลด
ถามก่อนว่าต้องใช้สำเนาจริงไหม
ตั้งแต่ปี 2561 รัฐบาลสั่งให้หน่วยงานราชการเลิกเรียกสำเนาบัตรประชาชนและสำเนาทะเบียนบ้าน และประกาศกรมการปกครองที่เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 7 ธันวาคม 2564 ยกเลิกการเรียกสำเนาทั้งสองอย่างในงานของกรมการปกครอง หากจำเป็นต้องมีสำเนา เจ้าหน้าที่ต้องทำเองโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย ที่หน่วยงานราชการจึงยื่นบัตรตัวจริงได้เลย ส่วนนายจ้าง ธนาคาร และผู้ให้เช่ายังขอสำเนาอยู่บ่อย ๆ และสำเนาที่ให้ไปควรบอกได้เสมอว่าใช้เพื่ออะไร ให้ใคร และเมื่อไร
ลายน้ำกับงานราชการและการสมัครเรียน
การใส่ลายน้ำไม่ออกเอกสารราชการและไม่ใช่ลายมือชื่อ หากต้องการคัดรับรองทะเบียนบ้าน ให้ดู การขอเอกสารผ่าน ThaID หากเตรียมไฟล์สมัครเรียน ให้ตรวจ ข้อกำหนดเอกสาร TCAS ก่อนทำเครื่องหมายบนสำเนา ส่วนกรณีบัตรตัวจริงหาย ให้ติดต่อ จุดทำบัตรประชาชนใหม่ ไม่ใช้ไฟล์ที่ใส่ลายน้ำแทนบัตรจริง
หากต้องการใส่ลายน้ำใน PDF สำเนาบัตรประชาชนหรือทะเบียนบ้าน ให้เลือกไฟล์ PDF แล้วระบุผู้รับและวัตถุประสงค์เหมือนกับรูปถ่าย วันที่จะถูกใส่ให้เอง ลายน้ำไม่ใช่ลายมือชื่อ หากหน่วยงานต้องการลายมือชื่อจริง ให้ทำตามข้อกำหนดของหน่วยงานนั้น
คำถามที่พบบ่อย
วิธีเซ็นสำเนาถูกต้องบัตรประชาชนทำอย่างไร
ถ่ายสำเนาเฉพาะด้านหน้า ขีดเส้นทแยง 2 เส้นคร่อมสำเนาโดยไม่ทับใบหน้าและข้อมูล เขียนวัตถุประสงค์ไว้ระหว่างเส้น เช่น “ใช้สำหรับสมัครงานบริษัท Acme เท่านั้น” แล้วปิดหัวท้ายด้วย # หรือ * เขียน “สำเนาถูกต้อง” เซ็นชื่อทับบางส่วนของบัตร และลงวันที่ ตามคำแนะนำของสำนักงานกิจการยุติธรรมและกรุงศรี
เขียนสำเนาถูกต้องตรงไหน
เขียนคำว่า “สำเนาถูกต้อง” และเซ็นชื่อทับบางส่วนของสำเนาบัตร ไม่ใช่ในที่ว่างใต้บัตร แต่ไม่ทับรูปถ่ายหรือเลขบัตรประชาชน ลายเซ็นที่อยู่ในที่ว่างถูกตัดไปแปะบนเอกสารอื่นได้
ขีดคร่อมบัตรประชาชนอย่างไร
ขีดเส้น 2 เส้นแนวทแยงพาดผ่านสำเนาบัตร โดยไม่ทับใบหน้าและไม่ทับข้อมูลจนอ่านไม่ออก แล้วเขียนวัตถุประสงค์ไว้ระหว่างสองเส้น สำหรับไฟล์ เครื่องมือในหน้านี้ขีดคร่อมให้แบบเดียวกัน: เส้น 2 เส้นพาดผ่านกลางบัตร มีวัตถุประสงค์ระหว่างเครื่องหมาย # และวันที่อยู่ระหว่างเส้น
ควรใช้ปากกาสีอะไรเซ็นสำเนา
แหล่งข้อมูลแนะนำต่างกัน กรุงศรีแนะนำปากกาหมึกสีดำ ส่วนไทยรัฐแนะนำปากกาลูกลื่นสีน้ำเงินแบบธรรมดา ที่ทุกแหล่งตรงกันคือต้องเป็นหมึกที่ลบไม่ได้ ไม่ใช้ปากกาลบได้
เซ็นสำเนาบัตรประชาชนในมือถือได้ไหม
ได้ เปิดหน้านี้ในเบราว์เซอร์ของมือถือ แตะ “เลือกเอกสาร” แล้วเลือกรูปบัตรประชาชน หรือแตะ “ถ่ายรูปเอกสาร” เพื่อถ่ายใหม่ พิมพ์วัตถุประสงค์ในช่องข้อความแล้วแตะ “ดาวน์โหลด” ถ้าต้องมีลายเซ็นด้วย บน iPhone เพิ่มได้ด้วยเครื่องมือทำเครื่องหมายในแอปไฟล์หรือรูปภาพ ไม่ต้องติดตั้งแอปอื่น และไฟล์ไม่ถูกอัปโหลดไปที่ไหน
ลายน้ำบังเลขบัตรประชาชนไหม
ไม่บังจนอ่านไม่ได้ บนบัตรประชาชน เส้นขีดคร่อมพาดผ่านชื่อและวันเกิด ไม่ผ่านเลขประจำตัว 13 หลัก และหมึกสีม่วงแยกจากตัวอักษรสีดำบนบัตร ถ้าเลือกรูปแบบลายน้ำ ซึ่งโปร่งแสงและพาดผ่านทั้งหน้า แล้วมีตัวเลขไหนอ่านยาก ให้เลื่อนความเข้มไปที่ “บางเบา”
บัตรประชาชนของฉันถูกอัปโหลดไหม
ไม่ ลายน้ำถูกสร้างในเบราว์เซอร์ บนอุปกรณ์ของคุณเอง หลังจากหน้าโหลดเสร็จแล้ว เครื่องมือนี้ยังทำงานได้แม้ไม่มี Wi-Fi หรืออินเทอร์เน็ตมือถือ
